1- گروه معماری منظر، پژوهشکدۀ هنر، معماری و شهرسازی نظر، تهران، ایران
2- گروه معماری منظر، دانشکدۀ معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران،
چکیده: (50 مشاهده)
تحولات چند دهۀ اخیر در ساختوساز شهری، بهویژه در مصالح و سبکهای معماری، ضرورت توجه به ساماندهی نماهای شهری را افزایش داده است. نماها بهعنوان عناصر بصری مهم در سیمای شهر، نقش کلیدی در ادراک شهروندان از محیط شهری ایفا میکنند. در این میان، تمایز میان «سیمای شهر» بهعنوان کالبد فیزیکی و «منظر شهر» بهعنوان تجربۀ ذهنی و ادراکی شهروندان، اهمیت توجه به کیفیت طراحی نماها را دوچندان میکند. شهر قم با جایگاه تاریخی و مذهبی خود، طی سالهای اخیر تحت تأثیر اقدامات توسعهای، دستخوش تغییرات کالبدی گستردهای شده که تأثیرات مثبت و منفی بر سیما و بالطبع منظر آن، بهویژه در بافت تاریخی، برجای گذاشته است. بررسیهای انجامشده نشان میدهد که دستورالعملهای موجود در زمینۀ ساماندهی نماهای شهری قم، علیرغم اهداف ارتقایی خود، در عمل کارایی لازم را نداشتهاند. این ناکارآمدی به نوعی موجب اغتشاش، بیهویتی و نابسامانی در سیمای شهر شده است. این پژوهش با راهبرد کیفی، مبتنیبر تحلیل اسناد، مطالعات پیشین، مشاهدات میدانی و پرسشنامه باز، به بررسی وضعیت نماهای شهر قم پرداخته و نشان میدهد که منظر شهری حاصل تعامل نیروهای مختلف سیاسی، اقتصادی و اجتماعی است. ضعف در تشخیص و مدیریت این نیروها توسط نهادهای شهری، عامل اصلی نابسامانی موجود تلقی میشود. در نتیجه، توانمندسازی مدیریت شهری در شناخت و بازتوزیع صحیح نیروهای مؤثر، شرط لازم برای ارتقای کیفیت سیما و به دنبال آن منظر شهر قم خواهد بود. تحولات چند دهۀ اخیر در ساختوساز شهری، بهویژه در مصالح و سبکهای معماری، ضرورت توجه به ساماندهی نماهای شهری را افزایش داده است. نماها بهعنوان عناصر بصری مهم در سیمای شهر، نقش کلیدی در ادراک شهروندان از محیط شهری ایفا میکنند. در این میان، تمایز میان «سیمای شهر» بهعنوان کالبد فیزیکی و «منظر شهر» بهعنوان تجربۀ ذهنی و ادراکی شهروندان، اهمیت توجه به کیفیت طراحی نماها را دوچندان میکند. شهر قم با جایگاه تاریخی و مذهبی خود، طی سالهای اخیر تحت تأثیر اقدامات توسعهای، دستخوش تغییرات کالبدی گستردهای شده که تأثیرات مثبت و منفی بر سیما و بالطبع منظر آن، بهویژه در بافت تاریخی، برجای گذاشته است. بررسیهای انجامشده نشان میدهد که دستورالعملهای موجود در زمینۀ ساماندهی نماهای شهری قم، علیرغم اهداف ارتقایی خود، در عمل کارایی لازم را نداشتهاند. این ناکارآمدی به نوعی موجب اغتشاش، بیهویتی و نابسامانی در سیمای شهر شده است. این پژوهش با راهبرد کیفی، مبتنیبر تحلیل اسناد، مطالعات پیشین، مشاهدات میدانی و پرسشنامه باز، به بررسی وضعیت نماهای شهر قم پرداخته و نشان میدهد که منظر شهری حاصل تعامل نیروهای مختلف سیاسی، اقتصادی و اجتماعی است. ضعف در تشخیص و مدیریت این نیروها توسط نهادهای شهری، عامل اصلی نابسامانی موجود تلقی میشود. در نتیجه، توانمندسازی مدیریت شهری در شناخت و بازتوزیع صحیح نیروهای مؤثر، شرط لازم برای ارتقای کیفیت سیما و به دنبال آن منظر شهر قم خواهد بود.
شمارهی مقاله: 5
سرمقاله:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1404/10/1 | پذیرش: 1404/11/20 | انتشار: 1404/12/1