سیاست پژوه و پژوهشگر سیاستگذاری شهری
چکیده: (18 مشاهده)
واژه «جامع» به معنای فراگیری و دربرگرفتن تمامی ابعاد یک موضوع است و با مفهوم کاملبودن پیوند معنایی دارد. حالآنکه از دههها پیش، درادبیات برنامهریزی شهری، ناتوانی بنیادین منطق روششناختی طرحهای جامع در مسألهشناسی و راهحلیابی جامع برای توسعه چند بعدی شهر، موضوع نقدهای گسترده و بنیادینی بوده است.
این روش با فرو کاستن مسائل چندبعدی شهر، توسعه شهری را به مسائل صرفا کالبدی همچون کاربری زمین، شبکه معابر و ضوابط ساختوساز فرو میکاهد و ابعاد و روابط پیچیده اقتصادی، اجتماعی، نهادی، تاریخی و فرهنگی شهر را به حاشیه میراند. از سوی دیگر طرح جامع شهر را به مجموعهای منفصل از پهنهها، کاربریها و ضوابط فنی تقلیل میدهد و از شناخت روابط متقابل و پویای لایههای مختلف آن بازمیماند.
ضوابط کالبدی اما، تنها یکی از ابزارهای تنظیمگری و مداخله در فرایند برنامهریزی شهریاند؛ در رویکرد کالبدگرای طرح جامع، تنظیم کالبد به محور اصلی برنامهریزی و منطق مسلط بر شناخت مسائل و تعیین جهتگیری مداخلات تبدیل میشود.
این تقلیلگرایی، نشان می دهد که این روش از ظرفیت روششناختی لازم برای شناخت و تبیین جامع مسائل شهر و فهم روابط پیچیده و متقابل میان مسائل، عناصر و پهنههای آن است.
از این منظر طرح جامع با تناقض روش شناختی بنیادینی مواجه است؛ روشی که عنوان آن جامعیت را به اذهان عمومی القا می کند در مسأله شناسی، ناقص و ناتمام است؛ زیرا جامعیت در تنظیم کالبد شهر را جایگزین جامعیت در شناخت روابط پیچیده اقتصادی، اجتماعی، نهادی و فضایی و هدایت فرایند توسعه شهری میسازد.
شمارهی مقاله: 1
سرمقاله:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
نقطه نظر/ سرمقاله دریافت: 1405/8/30 | پذیرش: 1405/8/30 | انتشار: 1405/9/1