دانشگاه تهران، negin.rbojani@ut.ac.ir
چکیده: (99 مشاهده)
بیان مسئله: دهکده تفریحی و گردشگری گهرپارک سیرجان، بزرگترین دهکدۀ گردشگری خاورمیانه، متشکل از انواع کاربریهای تفریحی، اقامتی، ورزشی و خدماتی با چشمانداز حرکت سیرجان به سمت توسعۀ پایدار طراحی شده است. گلگهر در جایگاه منبع سرمایهداری در این پروژه به عنوان یک ظرفیت و پتانسیل برای توسعه باید باشد و طراحی پارک با این وسعت و عملکرد باید فرصتی برای ارتقای زیست باشد اما مشاهده و واکاوی کیفیت پارک، فراتر از کمیت آن گویای مغایرتهای این طرح با آرمانهای توسعۀ پایدار و از طرفی عدم تناسب با شهر کارگری سیرجان است و به دنبال آن تهدیدی برای سرزمین سیرجان بهمثابۀ یک مکان است.
اهداف پژوهش: در این پژوهش در وهلۀ اول تلاش میشود که با وجود سرمایهگذاری گلگهر به عنوان یک فرصت در ارتقای گردشگری، گهرپارک با اتخاذ نگاهی عادلانه آسیبشناسی شود و در وهلۀ دوم با نگاهی کلنگر چرایی اتخاذ چنین طرحی از سوی مدیران واکاوی شود و در وهلۀ بعد تأثیر این تصمیمات گهرپارک بر جامعۀ محلی واکاوی شود و در نهایت نسبت گردشگری سرمایهداری با مکان و جامعۀ محلی واکاوی شود.
روش پژوهش: این پژوهش، پژوهشی توصیفی-تحلیلی است که با تکیه بر مشاهدۀ میدانی-اکتشافی و کتابخانهای با اتخاذ رویکرد پیادهروی (بهعنوان روشی ویژه برای پژوهش منظر) به بررسی موضوع پرداخته است.
نتیجهگیری: آسیبشناسی گهرپارک، در ابعاد مختلف (سطح برنامهریزی و مدیریتی، سطح عملیاتی و ادراکی، سطح ادارکی و معنایی)، به دلیل عدم وجود نگاه چندجانبه و فهم ویژگیهای سیرجان به عنوان یک سرزمین، نه صرفاً زمینی برای تفریح، توسعهای مکانمند تلقی نمیشود. بررسی چرایی انتخاب گهرپارک از طرف مدیران گویای این امر است که به صورت کلی تصمیم بر توسعۀ گردشگری با هدف توسعۀ پایدار شهری که در خدمت یک صنعت است، اقدامی ارزشمند است اما عدم وجود نگاه مکانمند در چرایی اتخاذ این تصمیم و صرفاً اکتفا به اتخاذ طرحی نمادین، برای نیل به اهداف توسعهای غیرمکانمند تلقی میشود. بررسی نسبت گهرپارک با جامعۀ محلی این امر را نشان میدهد که شاید گهرپارک در وهلۀ اول با «برترین» صفات ارتقای منزلت ذهنی جامعۀ محلی را در پی داشته باشد اما واکاوی آن در حوزههای اقتصادی، اجتماعی و فضایی گویای متمحل شدن فشارهایی در طولانی مدت و در واقع مغفول ماندن حضور جامعۀ محلی در طرح است. گردشگری سرمایه داری به سبب پتاسیل های سرمایه دار میتواند یک فرصت برای ارتقای زیست و موتور رشد باشد اما نیازمند اتخاذ رویکردی همهجانبه است که عدم اتخاذ چنین رویکردی بهجای ارتقای کیفیت زیست، تخریب مکان و تضعیف جامعۀ محلی را در پی خواهد داشت.
اهداف پژوهش: در این پژوهش در وهلۀ اول تلاش میشود که با وجود سرمایهگذاری گلگهر به عنوان یک فرصت در ارتقای گردشگری، گهرپارک با اتخاذ نگاهی عادلانه آسیبشناسی شود و در وهلۀ دوم با نگاهی کلنگر چرایی اتخاذ چنین طرحی از سوی مدیران واکاوی شود و در وهلۀ بعد تأثیر این تصمیمات گهرپارک بر جامعۀ محلی واکاوی شود و در نهایت نسبت گردشگری سرمایهداری با مکان و جامعۀ محلی واکاوی شود.
روش پژوهش: این پژوهش، پژوهشی توصیفی-تحلیلی است که با تکیه بر مشاهدۀ میدانی-اکتشافی و کتابخانهای با اتخاذ رویکرد پیادهروی (بهعنوان روشی ویژه برای پژوهش منظر) به بررسی موضوع پرداخته است.
نتیجهگیری: آسیبشناسی گهرپارک، در ابعاد مختلف (سطح برنامهریزی و مدیریتی، سطح عملیاتی و ادراکی، سطح ادارکی و معنایی)، به دلیل عدم وجود نگاه چندجانبه و فهم ویژگیهای سیرجان به عنوان یک سرزمین، نه صرفاً زمینی برای تفریح، توسعهای مکانمند تلقی نمیشود. بررسی چرایی انتخاب گهرپارک از طرف مدیران گویای این امر است که به صورت کلی تصمیم بر توسعۀ گردشگری با هدف توسعۀ پایدار شهری که در خدمت یک صنعت است، اقدامی ارزشمند است اما عدم وجود نگاه مکانمند در چرایی اتخاذ این تصمیم و صرفاً اکتفا به اتخاذ طرحی نمادین، برای نیل به اهداف توسعهای غیرمکانمند تلقی میشود. بررسی نسبت گهرپارک با جامعۀ محلی این امر را نشان میدهد که شاید گهرپارک در وهلۀ اول با «برترین» صفات ارتقای منزلت ذهنی جامعۀ محلی را در پی داشته باشد اما واکاوی آن در حوزههای اقتصادی، اجتماعی و فضایی گویای متمحل شدن فشارهایی در طولانی مدت و در واقع مغفول ماندن حضور جامعۀ محلی در طرح است. گردشگری سرمایه داری به سبب پتاسیل های سرمایه دار میتواند یک فرصت برای ارتقای زیست و موتور رشد باشد اما نیازمند اتخاذ رویکردی همهجانبه است که عدم اتخاذ چنین رویکردی بهجای ارتقای کیفیت زیست، تخریب مکان و تضعیف جامعۀ محلی را در پی خواهد داشت.
شمارهی مقاله: 4
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |