فعالیت‌های معدنی در شهر سیرجان، با شکل‌گیری الگوهای سکونتی متنوع، فرآیندی از نوسازی شهری را رقم زده است. این نوسازی که بیشتر محصول فشارهای اقتصادی و مهاجرت نیروی کار است تا برنامه‌ریزی مدون، دگرگونی‌های گسترده‌ای در حوزه­های مختلف کالبدی، زیرساختی، انطباق با اسناد شهری، ساختار فضایی و جامعه محلی ایجاد کرده است. در همین راستا، هدف این پژوهش، بررسی تأثیرات نوسازی شهریِ ناشی از الگوهای سکونتیِ پدیدآمده از فعالیت‌های معدنی بر شهر سیرجان است.
پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی-تحلیلی است. گردآوری داده‌ها با رویکرد کیفی و از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته ، بررسی نظرات مردم در شبکه‌های اجتماعی، مشاهدات میدانی و تحلیل نقشه‌ها و اسناد طرح جامع استفاده گردید. در این مطالعه، تأثیر چهار الگوی سکونتی شامل اجاره‌ای و موقت، نوسازی و آپارتمان‌سازی درون‌بافتی، مجتمع‌های رسمی و مسکن‌های خودساخته حاشیه‌ای، بر پنج حوزه کالبدی، زیرساختی، انطباق با اسناد فرادست، سازمان فضایی و جامعه محلی مورد ارزیابی قرار گرفت.
یافته‌ها نشان می‌دهد، که تنوع الگوهای سکونتی و هجوم جمعیت، منجر به ایجاد بافت‌های ناهمگون، رشد نامتوازن سکونتگاه‌ها و فشار بیش از ظرفیت بر زیرساخت‌ها شده است. همچنین، توسعه‌های صورت‌گرفته اغلب با اسناد بالادستی همخوانی نداشته و باعث دگرگونی در سازمان فضایی شهر شده است. این ناهماهنگی‌ها کیفیت زندگی شهروندان را کاهش داده و رضایت‌مندی آن‌ها از محیط شهری را پایین آورده است.
در انتها می­توان نتیجه گرفت نوسازی شهری در شهرهای معدنی، در غیاب برنامه‌ریزی جامع و مدیریت یکپارچه، می‌تواند پیامدهای منفی و جبران‌ناپذیری برای شهر و جامعه به همراه داشته باشد. بنابراین، نیاز به تدوین راهبردهای مشخص برای مدیریت الگوهای سکونتی جدید احساس می‌شود.