Journal of Revitalization School

fa الگوهای سکونتی سیرجان: واکاوی اثرات نوسازی شهری در بستر توسعۀ معدنی Residential patterns of Sirjan: An analysis of the effects of urban renewal in the context of mining development تخصصي Special پژوهشي Original Research Article فعالیت‌های معدنی در شهر سیرجان، با شکل‌گیری الگوهای سکونتی متنوع، فرآیندی از نوسازی شهری را رقم زده است. این نوسازی که بیشتر محصول فشارهای اقتصادی و مهاجرت نیروی کار است تا برنامه‌ریزی مدون، دگرگونی‌های گسترده‌ای در حوزههای مختلف کالبدی، زیرساختی، انطباق با اسناد شهری، ساختار فضایی و جامعه محلی ایجاد کرده است. در همین راستا، هدف این پژوهش، بررسی تأثیرات نوسازی شهریِ ناشی از الگوهای سکونتیِ پدیدآمده از فعالیت‌های معدنی بر شهر سیرجان است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی-تحلیلی است. گردآوری داده‌ها با رویکرد کیفی و از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته ، بررسی نظرات مردم در شبکه‌های اجتماعی، مشاهدات میدانی و تحلیل نقشه‌ها و اسناد طرح جامع استفاده گردید. در این مطالعه، تأثیر چهار الگوی سکونتی شامل اجاره‌ای و موقت، نوسازی و آپارتمان‌سازی درون‌بافتی، مجتمع‌های رسمی و مسکن‌های خودساخته حاشیه‌ای، بر پنج حوزه کالبدی، زیرساختی، انطباق با اسناد فرادست، سازمان فضایی و جامعه محلی مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد، که تنوع الگوهای سکونتی و هجوم جمعیت، منجر به ایجاد بافت‌های ناهمگون، رشد نامتوازن سکونتگاه‌ها و فشار بیش از ظرفیت بر زیرساخت‌ها شده است. همچنین، توسعه‌های صورت‌گرفته اغلب با اسناد بالادستی همخوانی نداشته و باعث دگرگونی در سازمان فضایی شهر شده است. این ناهماهنگی‌ها کیفیت زندگی شهروندان را کاهش داده و رضایت‌مندی آن‌ها از محیط شهری را پایین آورده است. در انتها میتوان نتیجه گرفت نوسازی شهری در شهرهای معدنی، در غیاب برنامه‌ریزی جامع و مدیریت یکپارچه، می‌تواند پیامدهای منفی و جبران‌ناپذیری برای شهر و جامعه به همراه داشته باشد. بنابراین، نیاز به تدوین راهبردهای مشخص برای مدیریت الگوهای سکونتی جدید احساس می‌شود.   Mining activities in Sirjan city have led to a process of urban renewal by forming diverse residential patterns. This renewal, which is more a product of economic pressures and labor migration than of formal planning, has created extensive changes in various physical, infrastructure, compliance with urban documents, spatial structure, and local society. In this regard, the aim of this research is to investigate the effects of urban renewal resulting from residential patterns arising from mining activities on Sirjan city. The present study is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in nature. Data collection was done with a qualitative approach and through semi-structured interviews, surveying people's opinions on social networks, field observations, and analyzing maps and master plan documents. In this study, the impact of four residential patterns including rental and temporary, renovation and integrated apartment building, official complexes, and marginal self-built housing was evaluated on five physical domains: infrastructure, compliance with superior documents, spatial organization, and local community. The findings show that the diversity of residential patterns and population influx have led to the creation of heterogeneous textures, unbalanced growth of settlements and overcapacity pressure on infrastructure. Also, the developments that have been made are often not consistent with upstream documents and have caused changes in the spatial organization of the city. These inconsistencies have reduced the quality of life of citizens and lowered their satisfaction with the urban environment. In the end, it can be concluded that urban renewal in mining cities, in the absence of comprehensive planning and integrated management, can have negative and irreparable consequences for the city and society. Therefore, there is a need to develop specific strategies to manage new residential patterns. شهر سیرجان, نوسازی شهری, الگوهای سکونتی, شهرهای معدنی, توسعه معدنی Sirjan city, urban renewal, residential patterns, mining cities, mining development 0 0 http://jors-sj.com/browse.php?a_code=A-10-90-2&slc_lang=fa&sid=1 roghaye aghajani khonakdar رقیه آقاجانی خنکدار roghaye.aghajani@ut.ac.ir 1003194753284600949 1003194753284600949 Yes Tehran University, tehran دانشگاه تهران Fateme Parsafar فاطمه پارسافر F.parsafar@ut.ac.ir 1003194753284600950 1003194753284600950 No Tehran University, tehran دانشگاه تهران Fateme Safari sefidmazgi فاطمه صفری سفیدمزگی fatemeh.ssafari@ut.ac.ir 1003194753284600951 1003194753284600951 No Tehran University, tehran دانشگاه تهران Ayda Rasolzadeh آیدا رسول زاده aidarasoulzadeh79@gmail.com 1003194753284600952 1003194753284600952 No Tehran University, tehran دانشگاه تهران