دوره 3، شماره 6 - ( 3-1404 )
جلد 3 شماره 6 صفحات 75-64 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Maghsoudi A, Sabouri S. Urban Landscape Reading of Contemporary Development in Khuzestan Based on the Conceptual Model of Place and Spatial Organization: A Case Study of Bandar Imam Khomeini. JORS 2025; 3 (6) :64-75
URL: http://jors-sj.com/article-1-74-fa.html
URL: http://jors-sj.com/article-1-74-fa.html
مقصودی امین، صبوری سمیه. خوانش منظرشهری حاصل از توسعه معاصر در خوزستان با تاکید بر مدل مفهومی مکان و سازمان فضایی؛ نمونه موردی: بندر امام‌خمینی(ره). مکتب احیاء. 1404; 3 (6) :64-75
امین مقصودی*1 
، سمیه صبوری2
، سمیه صبوری2
1- گروه معماری منظر، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران
2- گروه معماری منظر، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران،
2- گروه معماری منظر، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران،
چکیده: (2445 مشاهده)
توسعه شهری معاصر در استان خوزستان در طول یک صد سال گذشته، عمدتاً متاثر از توسعه صنعتی و اقتصادی منطقه صورت گرفته است که این امر امروزه به ایجاد چالش‌های گستردهایی برای شهرهای خوزستان مانند حاشیه‌نشینی، نابرابری اجتماعی، زوال محیط زیست، و فقدان هویت شهری، و به طور کلی تحقق نیافتن کیفیت «مکان» در این شهرها شده است. با در نظر گرفتن این امر، پژوهش حاضر میکوشد از طریق خوانش منظر شهری بندر امام خمینی، تاثیرات حاصل از عدم شکل‌گیری «مکان» در سازمان فضایی این شهر را مورد مطالعه قرار دهد. سوال اصلی این پژوهش از این قرار است که: عدم تبدیل شدن بندر امام خمینی به یک مکان شهری چگونه در منظر شهری حاصل از سازمان فضایی آن متجلی شده است؟ همچنین پژوهش حاضر بر این فرضیه استوار است که: توسعه صنعت محور، اقتصاد پایه و همچنین بی‌توجهی به ابعاد مکان، منجر به بازتاب عدم مکان‌مندی شهر در منظر شهری آن شده است. این پژوهش کیفی با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده و داده‌ها از طریق مشاهده میدانی، مصاحبه ساختار نیافته با شهروندان و مدیران شهری، و همچنین روش کتابخانه و مطالعه اسنادی جمع‌آوری شدهاند. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل مفهومی مکان و نظریه سازمان فضایی صورت گرفته است. یافتههای این پژوهش نشان داد که اجزای تشکیل دهنده سازمان فضایی شهر به دلیل تسلط فعالیتهای صنعتی و شبکه‌های ترانزیتی فاقد پیوندی معنادار با بستر طبیعی محیطاند و به شکلی بی هویت، گسسته، نا متوازن و بی توجه به مقیاس انسانی شکل گرفتهاند و عمدتا بر مبنای ملزومات توسعه صنعتی طراحی شدهاند؛ به همین دلیل فاقد جنبههای معنادار ارزشمند برای شهرونداناند.
فهرست منابع
1. Abarghouei Fard, H. and Mansouri, S. A. (2021). Reviewing the Constituent Components of the Spatial Organization of Iranian City after Islam in the 9th-14th AH Travelogues. MANZAR, the Scientific Journal of Landscape, 13(55), 20-29. doi: 10.22034/manzar.2021.240065.2070
2. Abrishami, F. (2017). Khuzestan-e Qadim [Old Khuzestan]. (Translated from English to Persian by R. Khazai). Tehran: Abreshami History and Image House.
3. Bani-Saeed, S. A. (2011). Jameeh Shenasi-e Sarbandar [Sarbender Society], 1st ed. Ahvaz: Tarava.
4. Barati, N., Davoudpour, Z., & Montazeri, M. (2013). Research Methods in Environmental Studies. Tehran: Sako.
5. Canter, D. (1997). The facets of place. In Advances in Environment, Behavior and Design, Vol 4: Towards the Integration of Theory, Methods, Research, and Utilization, by GT Moore and RW Marans. New York: Premium Press. [DOI:10.1007/978-1-4757-4425-5_4]
6. Carmona, M. (2021). Public Places Urban Spaces, The Dimension of Urban Design, 3rd Edition. New York: Routledge. [DOI:10.4324/9781315158457]
7. Cresswell, T.(2009). Place. In International Encyclopedia of Human Geography, by K Rob and Y Nigel. Oxford: Elsevier. [DOI:10.1016/B978-008044910-4.00310-2]
8. Darkatanian, G., Nouraei, M., Dehghan Nejad, M., & Safaipour. (2016). The Evaluation of the Impact of Khuzestan Regional Development and Construction Plan on the City of Dezful (1956-1976). Tahqiqāt-e Tārikh-e Ejtemā'i (Social History Studies), 6(2), 91-115.
9. Firouzi, M.A., Zarei, R. & Zafari, M. (2011). Tahlil-e Avamel-e Moaser bar Gostaresh Eskan-e Qeir Rasmi Dar Shahrhay-e Ostan-e Khuzestan Va Eraeh-e Rahbordhay-e Tavanmandsazi Va Samandehi [Analyzing the factors affecting the expansion of informal settlements in the cities of Khuzestan province and presenting an empowerment and organization strategy]. Faslnameh-e Elmi Va Pajooheshi-e Negaresh-hay-e No Dar Joqrafiay-e Ensani 4(1), 115-134.
10. Gerami, M.A. (1989). Tarikh-e Eqtesadi, Ejtemai Iran Va Nezami-e Doran Reza Shah [Economic, social, and military history of Iran during the Reza Shah era].
11. Ghayyem, B. (2017). The Reasons for Military Occupation of Musa Bay (Khor Musa) by British Armed Forces during World War II, and the Consequences. Historical Sciences Studies, 8(1), 77-93. doi: 10.22059/jhss.2017.60650
12. Gieryn, T.F.(2000). A space for place in sociology. Annual Review of Sociology, 26(1), 463-496. [DOI:10.1146/annurev.soc.26.1.463]
13. Habibi, R. S. (2008). Images and the meaning of Place. Honar-ha-ye Ziba, 35(0).
14. Hein, C., & Sedighi, M. (2016). Iran's Global Petroleumscape: The Role of Oil in Shaping Khuzestan and Tehran. Architectural Theory Review, 21(3), 349-374. [DOI:10.1080/13264826.2018.1379110]
15. Ibn Battuta. (1982). Safarnameh-e Ibn-e Batuteh [Ibn Battuta's Travelogue]. (Translated from English to Persian by M. A. Mohebb). Tehran: Elmi va Farhangi Publications.
16. Ibn Rahman, A. (2007). Negahi beh Tarikh-e Bandar-e Imam Khomeini [A look at the history of Bandar Imam Khomeini with reference to the history of Khuzestan]. Tehran: Ma'ani Publications.
17. Karimi, M., Bemanian, M. R., Ansari, M., & Mansouri, S. A. (2023). Recognition of the Components of the Urban Landscape Visual System Elements and Values. MANZAR, the Scientific Journal of landscape, 15(62), 72-85. doi: 10.22034/manzar.2022.306979.2156
18. Maghsoudi, A., Mansouri, S. A., & Haghir, S. (2024). Territorial Landscape: Explaining the Relationship Between the Concept of Territory and Landscape. MANZAR, the Scientific Journal of Landscape, 16(68), 48-59. doi: 10.22034/manzar.2024.461220.2291
19. Maghsoudi, A., Mirzahossein, S., Jabbari, S., & Rezaei, F. (2025). Reidentification of the Constituent Elements of an Alley Landscape in the Historical Fabric of Yazd. Tourism of Culture, 5(19), 16-25. doi: 10.22034/toc.2025.497918.1179
20. Maghsudi, A., Sarajian Nami, M., Tavakkoli Farimani, M., Nazari, Z., Haj Abdolbaghi, F., Motemasek, F., & Mojtabavi, K. (2020). City image: a reflection of urban identity, an investigation about the relationship between urban image and identity in historic tissue of Gorgan. Journal of Art and Civilization of the Orient, 8(27), 67-76. doi: 10.22034/jaco.2020.217716.1141
21. Maleki, S., Ahmadian Dehqani, F. & Qadimi, L. (2015). Baresi-e Ravand-e Selseleh Marateb-e Shahri-e Ostan-e Khuzestan [Investigating the process of urban hierarchy in Khuzestan Province]. Faslnameh-e Joqrafia Va Barnamehrizi-e Shahri-e Cheshmandaz Zagros 7(26), 177-192.
22. Mandan Consulting Engineering. (2015). Tarh-e Tafsili-e Shahr-e Bandar-e Imam [Detailed plan of Bandar Imam city]. Tehran: Edareh Kol-e Rah Va Shahrszai.
23. Mansouri, S. (2007). The Spatial Organization of Iranian City in Two Periods: Before and After Islam Based on the Evidences of Kerman City Evolution. The Monthly Scientific Journal of Bagh-e Nazar, 4(7), 50-60.
24. Mansouri, S. (2010). Chisti-e Manzar-e Sahari [What is an urban landscape?]. MANZAR, the Scientific Journal of Landscape, 2(9), 30-33.
25. Mansouri, S. A. (2013). The Spatial System in the Islamic City of Iran. Journal of Art and Civilization of the Orient, 1(1), 51-62.
26. Mansouri, S.A., Mokhles, F., Hemmati, M., Abarghouei Fard, H. & Mohammadzadeh, S. (2020). Sazaman-e Fazai-e Shahr Irani-e Doreh Islami [Spatial organization of the Iranian city in the Islamic period]. Tehran: Nazar Research Center.
27. Mansouri, S. A. (2022). Centrality: Vitalizing Element of a Neighborhood. MANZAR, the Scientific Journal of Landscape, 14(58), 3-3. doi: 10.22034/manzar.2022.146650
28. Mansouri, S. A. (2023). The Ratio of Development to the Territorial Concept. MANZAR, the Scientific Journal of Landscape, 15(64), 3-3. doi: 10.22034/manzar.2023.180070
29. Mare, R. and Maleki, S. (2024). The role of natural factors in the physical development of cities in Khuzestan province. Geography and Human Relationships, 7(1), 562-577. doi: 10.22034/gahr.2024.467648.2207
30. Mirian, A. (). Joqrafiay-e Tarikhi-e Khalij-e Fars Va Darya-e Pars [Historical Geography of the Persian Gulf and the Persian Sea]. Khoramshahr: Ketabforoushi-e Mirian.
31. Mojtahed-zadeh, R. , Rostam-pour, K. and Maqsudi, A. (2024). From Nasseri to Ahvaz: Rereading the Experience of Modernity in an Iranian City during the Qajar Era. Journal of Iranian Architecture Studies, 12(24), 109-128. doi: 10.22052/jias.2024.252934.1202
32. Mokhles, F. , Sabokro, D. , Osman Mustafa, M. , Nabaei, Y. , Haidarizade Shali, M. , Amini Mastaneh, Z. , Rajab Bojani, N. , Jahedi, E. , Mohammadi, H., & Heshmati, N. (2022). Reading the urban landscape of Semnan and Damghan based on elements of spatial organization. Tourism of Culture, 3(9), 27-38. doi: 10.22034/toc.2022.352455.1088
33. Molaei, A. & Farajian, A. (2023). Redefinition the Considerations of Management and Organizing Peddlers Approaching Citizenship Rights. International Journal of Urban and Rural Management 21(68), 103-117.
34. Mombeni, I. and Kalantari, A. (2021). Experience Stability - Instability in an Oil City (Study of Abadan Urban Experience). Quarterly Journal of Social Development (Previously Human Development), 15(2), 211-246. doi: 10.22055/qjsd.2021.16831
35. Nazmfar, H. & Alibakhshi, A. (2017). Evaluation Spatial inequality of development of the city in the province with an emphasis on sustainable development. Geographical planning of space quarterly journal, 6(22), 1-24.
36. Relph, E.(1976). Place and Placeness. London: Pion.
37. Rostampour, K., Mosaferzadeh, G., & Nazif, H. (2014). Transformation of social identity: The consequences of modernist architecture and urbanism in oil cities of Khuzestan. Bagh-e Nazar, 11(29), 11-22.
38. Sabokro, D., Hemmati, M., & Motedayen, H. (2022). A Comparison and Evaluation of the Basics of Relationship Between Human and Nature in Two Bodies of Landscape and Ecology Knowledge. MANZAR, the Scientific Journal of landscape, 14(60), 30-37. doi: 10.22034/manzar.2022.277940.2125
39. Sabokro, D., Sartipi Isfahani, M.R., Soleimani Salar, P. (2024). The Impact of Place-Oriented Industrial Development on the Migration Rate (Case Study: Kuhdasht Villages in Lorestan Province). JORS 2(2), 6-13.
40. Sabouri, S. and Saboonchi, P. (2022). A Qualitative Assessment of the Peripheral Texture Development of a Holy Site (Case study: Imam Reza Street). MANZAR, the Scientific Journal of landscape, 14(61), 48-59. doi: 10.22034/manzar.2022.306319.2154
41. Taheri, G., Rezaei, M. R., & Amanpor, S. (2019). Geographical analysis of Khuzestan province's urban network during 1956-2016. Geography (Regional Planning), 9(34), 375-390.
42. Tarh-e Toseeh-e Eqtesadi, Ejtemai, Farhangi va Amouzeshi-e Bandar Imam Khomeini.
43. Zandieh, M., Hekmat, H. and Maghsoudi, A. (2021). Analysis of the Concept of Colonial Urbanization in Iran: Case study: Abadan during Britain Oil Colonialism. The Monthly Scientific Journal of Bagh-e Nazar, 18(98), 5-20. doi: 10.22034/bagh.2021.242478.4624
44. Ziari, K. & Shahsavari, M. S. (2018). Investigation and Spatial Analysis of Social Vulnerability in Cities of Khuzestan (Case study: Cities over 10,000 People). Haft Hesar J Environ Stud 6(24), 29-40.
45. Ziari, K., Kalantari, M. , Zangeneh shahraki, S. & Alipour, Y. (2022). Explanation of the spatial organization of the settlement system with an emphasis on the role of the oil industry in the Case study of Khuzestan Province. Geographical Urban Planning Research (GUPR), 10(3), 171-191. doi: 10.22059/jurbangeo.2020.288055.1155
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |