دانشگاه تهران
چکیده: (47 مشاهده)
روند تاریخی انواع برنامهریزی برای توسعه روندی به دنبال تجربیات بشر از آنها، روندی رو به رشد و تکامل بوده است. دستهبندیهای مختلفی برای انواع روشهای برنامهریزی توسعه وجود دارد، اما برای مطالعه روش متأخر که حاصل تجربه برنامههای پیشین و به روزترین آنهاست این نوشتار به بررسی سند آمایش سرزمین پرداخته است. این سند که از لحاظ تاریخی به حدود 50 سال پیش و خاستگاه کشور فرانسه بازمیگردد، در همان سالهای نخست به سندی همه گیر برای کشورهای مختلف تبدیل میشود. سبکهای مختلف این سند در طول سالهای اخیر، نشان از پویایی مبانی نظری و فکری آن است که روز به روز ابعاد مختلفی از برنامهریزی و توسعه را در بر میگیرد. اما این مطالعه، به دنبال تبیین رویکرد منظرین در برنامهریزی توسعه، مقایسهای تطبیقی بین آخرین مبانی تدوین اسناد آمایش سرزمین و رویکرد منظر انجام داده است. این مقایسه که در بررسی نمونه موردی و در ابعاد عملیاتی تر به سند ملی آمایش سرزمین ایران ارجاع میدهد، نشان میدهد تفاوت رویکرد منظرین در برنامهریزی، به عنوان یک رویکرد مکانمحور برای توسعه، با رویکرد فکری و سیاست گذار حاکم بر سند آمایش سرزمین، به اختلاف و تفاوت معنایی که این دو رویکرد از «مکان» ارائه میدهند برمیگردد. نگاه نوی فلسفی علم منظر و رویکرد برخاسته از آن در روش برنامهریزی که تعاریف جدیدی از مکان ارائه میدهد، محل افتراق آن با روش حاکم بر برنامهریزی سند آمایش سرزمین است. هرچند سند آمایش سرزمین، بر مبنای مفاهیم جدیدتری از برنامهریزی تحت عنوان آمایش و مناطق جغرافیایی تحت عنوان سرزمین تعریف شده است، اما چون اساساً در امتداد علوم جزءنگر در برنامهریزی تولد و رشد یافته است، قادر به پوشش دادن مفاهیم هستی شناسانه علوم کلنگری چون منظر مانند مکان نیست. این موضوع در این تحقیق در خلال تعاریفی که در لایههای مختلف نظری تا عملیاتی از فضا، مکان یا سرزمین ارائه شده است و مقایسه آن با تعریف مکان در علم منظر به دست آمده است.
شمارهی مقاله: 3
سرمقاله:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1405/1/20 | پذیرش: 1405/2/19