چکیده: (10 مشاهده)
مفهوم توسعه اگرچه در ادبیات علوم اجتماعی و برنامهریزی بهعنوان فرایندی برای ارتقای کمی و کیفی زندگی انسانی شناخته میشود، اما همچنان با ابهامهای نظری و عملی متعددی روبهرو است. بخش مهمی از این ابهام ناشی از نادیده گرفتن بسترهای فرهنگی، اجتماعی و مکانی شکلگیری توسعه در جوامع مختلف است. بسیاری از رویکردهای رایج توسعه، از جمله نهادگرایی، مدرنیزاسیون، وابستگی و دیدگاههای بینالمللی، گرچه هر یک ابعادی از توسعه را تبیین کردهاند، اما نتوانستهاند تصویری جامع از ماهیت آن ارائه دهند. این پژوهش با طرح این فرضیه که فهم و تحقق توسعه بدون توجه به بستر مکانی و هویتی آن امکانپذیر نیست، به بررسی نسبت میان توسعه و مکان میپردازد. روش تحقیق بر مبنای تحلیل مفهومی و رویکرد دیالکتیکی است؛ بدینصورت که ابتدا از طریق تبیین آنتیتزها در قالب «آنچه توسعه نیست» و «آنچه مکان نیست» به بازخوانی انتقادی این دو مفهوم پرداخته شده و سپس با تلفیق نتایج حاصل، چارچوبی برای تبیین مفهوم «توسعه مکانمحور» ارائه میشود. یافتههای پژوهش نشان میدهد توسعه پدیدهای چندوجهی و سیستمی است که تحقق آن مستلزم پیوند با تجربه زیسته انسان، گذر زمان و شکلگیری احساس مکان در جامعه است. در این چارچوب، مکان نه صرفاً بهعنوان یک بستر فیزیکی، بلکه بهمثابه ساختاری از روابط، هویت و تجربه انسانی عمل میکند که میتواند فرایندهای توسعه را تسهیل، تسریع و تثبیت نماید. بر این اساس، توسعه مکانمحور بهعنوان رویکردی تفسیری و کلنگر مطرح میشود که با فاصله گرفتن از نسخههای یکسان و وارداتی توسعه، امکان شکلگیری الگوهای بومی و پایدار پیشرفت را فراهم میسازد.
شمارهی مقاله: 4
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |