چکیده: (79 مشاهده)
بافتهای آسیبپذیر شهری، بهویژه بافتهای فرسوده و تاریخی، در دهههای اخیر عمدتاً در چارچوبی کمّی و پوزیتویستی فهم و مدیریت شدهاند؛ رویکردی که با تقلیل این بافتها به «مناطق بیمار» و تمرکز بر شاخصهای صرفاً کالبدی و تراکمی، از درک ماهیت مکانمند و ظرفیتهای درونی آنها بازمانده است. این مقاله با اتکا به رویکردی نظری-تحلیلی، به بازخوانی مفهوم «توسعۀ مکانمحور» در مواجهه با بافتهای آسیبپذیر شهری میپردازد و میکوشد نشان دهد که چگونه جابهجایی کانون توجه از «مسئلهمند بودن» به «ظرفیتمند بودن» این بافتها، میتواند مبنایی برای بازآفرینی پایدار و ارتقای کیفیت زندگی ساکنان فراهم آورد. پژوهش حاضر با مرور انتقادی ادبیات شهرسازی و بازآفرینی، و تحلیل ویژگیهای متمایز بافتهای تاریخی و فرسوده از جمله هویت تاریخی- مکانی، پیوندهای اجتماعی و محلهای، رواج زندگی پیاده، و امکان فعالسازی ظرفیتهای گردشگری و اقتصادی مبتنی بر میراث، استدلال میکند که رویکرد مکانمحور در دو گام سامان مییابد: نخست، نفی نگاه پوزیتویستی و پاسخهای شتابزده و صرفاً کمّی به بافتهای آسیبپذیر، و سپس، سازماندهی مداخلات توسعهای بر اساس ظرفیتهای مکانی بهمثابه «مزیت افزوده» در تبدیل چالشها به فرصتهای رشد. یافتههای نظری مقاله نشان میدهد که اتخاذ رویکرد مکانمحور، نه فقط به بهبود شاخصهای کالبدی و عملکردی، بلکه به تقویت انسجام اجتماعی، ارتقای امنیت، بهبود سلامت شهری، و افزایش ارزشهای معنوی و اقتصادی مکان منجر میشود و میتواند بهعنوان مبنایی برای سیاستگذاری و برنامهریزی بازآفرینی در بافتهای آسیبپذیر شهری بهکار رود.
شمارهی مقاله: 5
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |