fa بازیابی ویژگی‌های معماری پل خواجو و منظر و محیط پیرامون براساس اسناد تصویری و توصیفی تخصصي Special پژوهشي Original Research Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:nasimYW;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif=""><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span b="" nazanin="">یکی از راهکارهایی که می‌تواند سیر تحول کالبدی بناهای تاریخی را آشکار سازد، بهره‌گیری از اسنادی است که این تغییرات را نمایش می‌دهد. پل خواجو بر روی زاینده‌رود تنها پلی است که افزون بر پل جنبه‌های استفادۀ دیگری نیز داشته است. به‌همین دلیل کالبد این پل با دیگر پل‌ها اندکی تفاوت دارد. در اینجا این سؤال مطرح می‌شود که فرم ساختمانی پل خواجو در زمان‌های مختلف چگونه بوده است؟ این مقاله با اتکا به اسناد توصیفی و تصویری سعی بر آن دارد تا کالبد پل خواجوی اصفهان را در دوره‌های زمانی متفاوت بازسازی کند. جهت انجام این پژوهش با بررسی اسناد توصیفی و اسناد تصویری که از بازه‌های زمانی گوناگونی باقی‌مانده، کالبد پل بازسازی می‌شود. فرایند انجام این پژوهش به‌صورت مدل‌سازی تصاویر باقی‌مانده و تحلیل‌های متناظر با آن جهت شناخت پل و محیط وابسته به آن است. این پژوهش با به‌کارگیری روش مطالعات مقایسه‌ای و براساس مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی انجام شده است. این پژوهش برای نخستین بار بر آن است تا کالبد اولیۀ پل خواجو و تغییرات فرمی آن را در طول زمان آشکار سازد. تحلیل‌ها آشکار کرد که ساختار پل و بناهای پیرامون وابسته به آن در دوره‌های گوناگون تغییراتی داشته است از جمله ساخت نیم‌طبقه‌ای بر روی پل و تخریب دیوار کشی سرتاسری پل در دوره قاجار و تخریب ساختمانی صفوی. با نام باغ برج در جبهه شمال شرقی و ساخت کاخی در زمان پهلوی تنها بخش کوچکی ازتغییرات بسیار پل بوده است.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span lang="AR-SA" style="font-size:13.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Times New Roman;">Historical bridges of Iran, as well as other artifacts of traditional societies, in addition to their function, are the place for the crystallization and transfer of implicit concepts in the worldview of its creators. Khaju Bridge had the role of a dam and was a strain among the most beautiful bridges of the Safavid era. For this reason, along with the Isfahan bridges, Khaju Bridge&rsquo;s structure is different from other bridges. This study attempts to answer the question of how was the construction of the Khaju Bridge at different times. The impetus behind the paper is to reconstruct the original structure of the Khaju Bridge based on data gathered from descriptive and visual documents in different periods and provide a general understanding of the Khaju Bridge from the beginning of its existence to the present time. This research analyzes the images and documents to find out the components of construction. This research was carried out using a comparative study method based on library and field studies. This research is the first attempt which reveal the original image of the Khaju Bridge and its form and shape over time.</span></div> پل خواجو, اصفهان, تغییرات کالبدی, اسناد توصیفی و تصویری Khaju Bridge, Physical Structure, Visual and Descriptive Documents 36 47 http://jors-sj.com/browse.php?a_code=A-10-43-1&slc_lang=fa&sid=1 Safoura Rouhi صفورا روحی S.rouhi@yahoo.com 1003194753284600185 1003194753284600185 Yes Postdoctoral Researcher, Architecture and Urban Planning Department, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran,Iran پژوهشگر پسا دکتری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران Nima Valibeig نیما ولی بیگ n.valibeg@aui.ac.ir 1003194753284600186 1003194753284600186 No Associate Professor, Architectural and Urban Conservation Department, Restoration and Conservation Faculty, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran د‌‌انشیار، گروه مرمت و احیاء بناها و بافت‌های تاریخی، د‌‌انشکد‌‌ۀ حفاظت و مرمت، د‌‌انشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران Mohammad Khodayari Mafi محمد خدایاری مافی Mohammadkhodayari49@gmail.com 1003194753284600187 1003194753284600187 No Assistant Professor, Faculty of Science, IslamicA zad University, Arak Branch, Iran استادیار، دانشکدۀ علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اراک، ایران Amir Hosein Shirdel امیر حسین شیردل amirshirdel6645930@gmail.com 1003194753284600188 1003194753284600188 No Bachelor of Architecture Student, Architecture and Urban Planning Department, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran,Iran دانشجوی کارشناسی معماری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران