fa تحلیل سیر تحول و توسعۀ پایدار منطبق با کاربری در مجموعه‌های تاریخی (نمونه موردی: مجموعه شاه نعمت‌الله ولی، ماهان) تخصصي Special پژوهشي Original Research Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:nasimYW;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="">پیش از آنکه در جوامع بین‌المللی صحبتی از مبانی توسعۀ پایدار به‌میان آید، معماری ایران به‌صورت نهادینه ویژگی‌‌های آن را در خود داشته است، از فنون ساخت‌گرفته تا احترامی که به طبیعت در مکان‌‌یابی شهرها و همچنین توسعه در ساخت‌و‌ساز قائل بوده‌‌اند. هدف اصلی این مقاله، پی‌بردن به رویکرد توسعۀ پایدار نهفته در گسترش مجموعه‌‌های تاریخی ایران است. مجموعۀ تاریخی شاه نعمت‌‌الله ولی در باغ‌‌شهر ماهان نشانی از دوران شکوفایی عرفان تصوف در منطقۀ کرمان در قرن هشتم تا قرن سیزدهم (ه.ش) است. در این پژوهش به بررسی برخی ازمسائل از قلم‌افتاده در ارتباط با گسترش تدریجی بنا با مطرح‌کردن دو سوال که 1-گسترش مجموعه منطبق با کاربری در هر دوره شامل چه مراحلی است؟ 2- ویژگی‌‌های پایداری در توسعۀ این مجموعه چگونه نمود پیدا کرده است؟ پرداخته شده است. یافته‌‌ها که حاصل مطالعۀ منابع تاریخی، بررسی کتیبه‌‌ها و تزئینات و دیدگاه حاکمین با رویکرد توصیفی- تحلیلی هر دوره در مجموعه هستند، نشان می‌‌دهد که نخستین هستۀ آرامگاه شاه نعمت‌الله ولی، چندی پس از وفات وی به‌عنوان یک برج مقبرۀ منفرد در جوار خانقاه آن درویش، عمارت شد. به‌‌دلایل گوناگون این بنا و شخص مدفون در آن طی اعصار مختلف موردتوجه شاهان و برخی کشورهای همسایه و حکام محلی و مردم قرار گرفت. از نتایج این امر توسعه و گسترش پایدار بنا با درنظر‌گرفتن باغ‌شهری‌بودن و احترام به مسائل زیست‌محیطی، اقتصاد و بافت اجتماعی، حفاظت و تعمیر پیوسته آن بنا است که باعث شده تا امروز بتوانیم شاهد مجموعۀ معماری بی‌‌نظیری باشیم. این پژوهش به بررسی گسترش بنا از دوران حیات شاه نعمت‌الله ولی (قرن 8 و9 هجری قمری) تا اواخر دورۀ قاجار پرداخته و همچنین تحولات انجام‌شده در بنا تا به امروز را دنبال می‌‌کند.&nbsp;</span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif=""><span style="font-size:12.0pt">Before international discussions on the principles of sustainable development began, Iranian architecture had inherently embraced sustainability features. From construction techniques to the respect shown for nature in the selection of urban locations and the development of buildings, these principles were embedded. The main objective of this paper is to uncover the approach to sustainable development embedded in the expansion of historical complexes in Iran. The Shah Nematollah Vali Historical Complex, located in the garden city of Mahan, is an example of the flourishing of Sufi mysticism in the Kerman region from the 14th to the 19th century CE. This research addresses some overlooked issues related to the gradual expansion of the structure by posing two key questions: 1) What stages did the expansion of the complex, in alignment with its function in each period, involve? 2) How have the sustainability features manifested in the development of this complex? The findings, derived from the study of historical sources, examination of inscriptions and decorations, as well as the perspectives of rulers in each period using a descriptive-analytical approach, indicate that the initial core of Shah Nematollah Vali&rsquo;s mausoleum was constructed shortly after his death as a solitary tower tomb adjacent to his dervish lodge. Due to various factors, both the structure and the person buried within it have attracted the attention of kings, neighboring countries, local rulers, and the public over different eras. One of the outcomes of this attention has been the sustainable development and expansion of the complex, with consideration for its garden city nature, respect for environmental issues, economic factors, and social fabric, along with continuous preservation and restoration efforts. These factors have contributed to the survival of this unique architectural complex to the present day. This study examines the expansion of the structure from the lifetime of Shah Nematollah Vali (14th and 15th centuries CE) until the late Qajar period, as well as the transformations it has undergone up to the present.</span></span></span></span></span></span></div> <div><div id="ftn1"></div></div> کاربری, مجموعه شاه نعمت الله ولی, احیاء مجموعه های تاریخی, توسعه پایدار Sustainable development, Historical complexes, Shah Nematollah Vali Complex, Sustainability principles, Restoration of historical complexes 18 25 http://jors-sj.com/browse.php?a_code=A-10-38-1&slc_lang=fa&sid=1 Nahid Tahmasebiboldaji ناهید طهماسبی بلداجی tahmasbi.nahid68@gmail.com 1003194753284600174 1003194753284600174 No M.A. in Urban Heritage Restoration, Department of Restoration ,Faculty of Architecture and Urban Planning, Iran University of Science and Technology, Iran کارشناس ارشد، گروه مرمت، دانشکدۀ شهرسازی و معماری، دانشگاه علم و صنعت، ایران Fatemeh Mehdizadeh Saradj فاطمه مهدیزاده سراج f.mehdizadeh@gmail.com 1003194753284600175 1003194753284600175 Yes Professor, School of Architecture and Environmental Design, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran استاد، گروه معماری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران Navvab Nooralivand نواب نورعلیوند 1003194753284600176 1003194753284600176 No M.A. in Architectural Restoration, Department of Restoration, Faculty of Architecture, Shahid Beheshti University, Iran کارشناس ارشد مرمت معماری، گروه مرمت، دانشکدۀ معماری، دانشگاه شهید بهشتی، ایران