fa ناکارآمدی سنجش رضایتمندی سکونتی در مسکن مهر، محصول افتراق مؤلفه‌های سکونت تخصصي Special نقطه نظر/ نقدنظر Viewpoint/ Critical Review <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:nasimYW;"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" times=""><span style="font-style:italic"><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra=""><span style="font-style:normal">توسعۀ مجموعه‌های مسکونی متراکم در جهان از دهۀ ۶۰ میلادی به این سو، به اهمیت‌یافتن مفهوم &laquo;کیفیت سکونت&raquo; و به‌دنبال آن ابداع سنجه‌های رضایتمندی سکونتی و روش‌های گوناگون سنجش آن منجر شده است. این رویکرد به پیدایش پژوهش‌های مختلف در علوم مرتبط با فضا و مکان انجامید. تمایل به ارزیابی کیفیت سکونت در برنامۀ &laquo;مسکن مهر&raquo; به‌عنوان بزرگترین پروژۀ ساخت مسکن در تاریخ ایران، از این قاعده مستثنی نیست. بااین‌حال ارزیابی مطالعات مختلف نشان می‌دهد پژوهش‌های سنجش کیفیت که در قالب روش‌های متعارف پیمایش محیطی و براساس تعریف سنجه‌های ازپیش‌تعیین‌شده به انجام رسیده، نتوانسته است تأثیر مثبتی در بهبود شرایط محیط‌های مسکونی موصوف برجای گذارد. این نوشتار درصدد بررسی دلایل ناکارآمدی این پژوهش‌ها و عدم ‌تحقق نتایج موردانتظار از آنهاست؛ فرایند نقد مطالعات‌انجام شده به این باور هدایت شده که دلیل اصلی عدم‌ توفیق، روش‌شناسی پژوهش‌هاست.<br> از یک سو جدایی‌گزینی مؤلفه‌های پیمایش‌شده و عدم توجه به وجه یکه و یگانه سکونت در قالب کل‌نگر و از سوی دیگر محدودشدنِ مطالعات، به نگره و زاویه دید پژوهشگر به یک وجه خاص که برآمده از بافتار حوزۀ نظری پژوهش‌ها است، دو دلیل اصلی بی‌اثرشدن این مطالعات نتیجه شده است.</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" times=""><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:150%">The development of dense residential complexes in the world since the 1960s has highlighted the importance of the quality of housing. Given that importance, different indicators have been developed to assess housing satisfaction. As a result, various studies in the sciences have emerged focusing on space and place. The tendency to evaluate the quality of housing in the project named &ldquo;Mehr Housing,&rdquo; &nbsp;the biggest housing project, has been no exception. However, the evaluation of different studies shows that the quality measurement research, which was carried out in the form of conventional methods of environmental studies and based on the definition of predetermined criteria, could not positively contribute to improving the conditions of these residential environments. This article aims to investigate the reasons why available studies have been ineffective and failed to achieve the expected results. The process of critiquing the conducted studies is guided by the belief that the main reason for failure is the research methodology. Based on scrutinizing these studies, it can be concluded that the separation of the studied components, the lack of attention to housing in a holistic form, as well as the limitation of the studies by researchers to a specific aspect that arises from the context of the theoretical field of research, are two main ineffective reasons.</span></span></span></span></span></span></div> مسکن مهر, رضایتمندی سکونتی , جامع نگری, کل نگری , کیفیت سکونت Mehr housing, housing satisfaction, inclusiveness, holistic view, housing quality 32 35 http://jors-sj.com/browse.php?a_code=A-10-35-1&slc_lang=fa&sid=1 Sina Naseri سینا ناصری sina.naseri.archi@gmail.com 1003194753284600178 1003194753284600178 Yes Ph.D. in Landscape Architecture, School of Architecture, Faculty of Fine Arts, University of Tehran, Iran دکتری معماری منظر، دانشگدۀ معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران