fa عمل‌‎زدگی و تعریف خردگریز از «شهر» در ایران تخصصي Special <div style="text-align: justify;">از زمان ورود جامعۀ ایرانی به دوران به اصطلاح مدرن، شهرها در ایران مرکز توجه گروه کثیری از مردم و کارشناسان و حرفه‌مندان در داخل و خارج از کشور بوده است. شهرها در واقع به‌مثابه صفحۀ شطرنجی بوده‌اند که از یک‌سو بازی بین مردم و حکومت و از سوی دیگر، کل جامعۀ ایرانی با جوامع غیر ایرانی، به‌ویژه جوامع توسعه‌یافتۀ غربی را رقم می‌زده‌اند. این بازی چهارسویه، در نهایت نتوانسته است منافع ملی ایرانیان را برآورده کند. ایران با سوابق بسیار طولانی در شکل دادن به فرهنگ و تمدن بشری، در دوران معاصر نه‌تنها در مقابل تمدن مدرن و توسعۀ برون‌زای تحمیلی از سوی جامعۀ سرمایه‌دار جهانی حرفی برای گفتن نداشته، بلکه نسبت به گذشتۀ پرافتخار خود مسیری انحطاطی و رو به زوال و ابتذال را به‌طور مستمر در یک قرن اخیر طی کرده است. در این نوشتار انتقادی سعی شده است با مروری بسیار سریع و فشرده ضمن باز کردن برخی ابعاد پدیدۀ وابستگی معانی و روشی &laquo;شهرسازی&raquo; در ایران، عوامل شکل‌گیری شرایط فعلی و راه‌حل احتمالی برون‌رفت از آن مورد بحث قرار گیرد.</div> <div style="text-align: justify;">Since the advent of Iranian society into the so-called modern era, cities in Iran have been the centre of attention for a large group of people, experts, and professionals inside and outside the country. Cities have indeed served as a chessboard where, on one side, there has been a game between the people and the government, and on the other side, the entire Iranian society with non-Iranian societies, especially developed Western societies. This four-sided game ultimately failed to meet the national interests of Iranians. Iran, with a long history of shaping human culture and civilization, not only had nothing to say in the face of modern civilization and the imposed external development by the global capitalist society but also continuously experienced a path of decline and decadence in recent centuries compared to its glorious past. In this critical essay, an attempt has been made to review and open some dimensions of the phenomenon and approach of &ldquo;urban planning&rdquo; in Iran, discussing the factors shaping the current conditions and potential solutions to move beyond it briefly and concisely.</div> شهر, تعریف, شهرسازی, مدیریت شهری City, Definition, Urban Planning, Urban Management 56 59 http://jors-sj.com/browse.php?a_code=A-10-1-11&slc_lang=fa&sid=1 Nasser Barati ناصر براتی nasserbarati1955@yahoo.com 100319475328460092 100319475328460092 Yes Associate Professor, Faculty of Architecture and Urbanism, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran دانشیار گروه معماری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران