fa مطالعۀ مقایسه‌ای کاروان‌سرای قلعه‌سنگی پرند و حاج‌کمال در مسیر جادۀ ابریشم جهت ارائۀ راهکاری برای بازیابی بخش‌های ازدست‌رفته تخصصي Special پژوهشي Original Research Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:nasimYW;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" times=""><span b="" lang="AR-SA" mitra="">کاروان‌سراها به عنوان استراحتگاه‌های تاریخی نقش پذیرایی و اسکان مسافران را برعهده داشته‌اند. مسیر جادۀ ابریشم از مسیرها و شهرها و بیابان‌های متعددی عبور می‌کرد و بدون کاروان‌سراها، عبور از این واحه‌های خشک و برهوت غیرقابل‌تصور خواهد بود. منطقۀ ایران نیز از این حیث مستثنی نبوده و اقلیم و شرایط محیطی متنوعی دارد و وجود کاروان‌سرا در این گذرگاه‌ها، حیاتی و لازم بود. به‌طوری که شاهد طرح‌اندازی کاروان‌سراهای بی‌شماری در این حوزۀ جغرافیایی هستیم. منطقۀ مرکزی ایران نیز به دلیل وجود شهر و قصبه ری، از گذشتۀ دور بسیار بااهمیت بوده است، به‌نحوی که کانون مرکزی گذرها و راه‌ها بود و کاروان‌سراهای بی‌شماری در نزدیکی آن ساخته شدند. این پژوهش به مطالعۀ مقایسه‌ای کاروان‌سراهای برون‌شهری سنگی و حاج‌کمال در حوزۀ کالبد معماری در منطقۀ رباط‌کریم در جنوب غربی استان تهران می‌پردازد. این دو کاروان‌سرا از منظر معماری، سبک و سیاقی متفاوتی از یکدیگر دارند. تمرکز اصلی این پژوهش بر بازخوانی کالبد معماری کاروان‌سراهای فوق‌الذکر بوده و اولین تحقیقی است که به بررسی ویژگی‌های کالبدی کاروان‌سراهای منطقۀ رباط‌کریم پرداخته است تا بدین‌سان، ارزش‌های پنهان آن‌ها شناخته شوند. این مطالعه مقایسه‌ای، نهایتاً منجر به این خواهد شد که قسمت‌های ازدست‌رفته و آسیب‌دیده کاروان‌سراها بهینه‌تر مرمت و بازیابی شوند. روش تحقیق پژوهش بر اساس مطالعات کتابخانه‌ای، تحقیق و برداشت میدانی و مطالعۀ مقایسه‌ای و تفسیر و تحلیل اطلاعات گردآوری شده است. هدف این پژوهش معرفی و شناخت کاروان‌سراهای مطالعه شده است و همچنین، برآن است وجوه میراث ملموس کاروان‌سراهای جادۀ ابریشم در حوزۀ ایران و در منطقۀ رباط‌کریم را مرور و بررسی کند.&nbsp;</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" times="">As historical resorts, caravanserais played a role in welcoming and accommodating travelers. The route of Silk Road passed through numerous routes, cities, and deserts, and without caravanserais, it would have been unimaginable to pass through these arid and barren oases. The region of Iran is also one of these. It is not an exception and has diverse climate and environmental conditions, and the existence of caravanserais in these crossings was vital so that we see the establishment of countless caravanserais in this geographical area. The central region of Iran has been very important in the distant past due to the presence of cities and Rey town. For that reason, it has been the central focus of passages and roads. That explains why countless caravanserais used to be built in its vicinity. This research is based on a comparative study of suburban Sangi and Haj Kamal caravanserais in Robat Karim, in terms of the architectural form in the southwest of Tehran province. These two caravanserais have different styles from each other. The main focus of the present research is on the reinterpretation of the architecture of the aforementioned caravanserais. This is the first research that has investigated the physical characteristics of caravanserais in the Robat Karim region so that their hidden values can be known. This comparative study will ultimately lead to more optimal restoration and retrieval of the lost and damaged parts of the caravanserai. The research method of the present study is based on library studies, field research, comparative study, and interpretation and analysis of the gathered data. The purpose of this article is to introduce and recognize the studied caravanserais. This research attempts to review and examine tangible heritage aspects of Iranian caravansarai in the region of Robat Karim.</span></span></span></div> جادۀ ابریشم, کاروان‌سراهای منطقۀ رباط‌کریم, سازماندهی فضایی, سیرکولاسیون فضایی, تناسبات هندسی Silk Road, Caravanserais of Robat Karim region, Spatial organization, Spatial circulation, Geometric proportions 6 17 http://jors-sj.com/browse.php?a_code=A-10-26-1&slc_lang=fa&sid=1 Tooraj Khosravi Javid تورج خسروی جاوید khosravi.javid@gmail.com 1003194753284600172 1003194753284600172 No Ph.D. Candidate in Restoration of Historical Monuments, Architectural and Urban Conservation Department, Restoration and Conservation Faculty, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran دانشجوی دکتری، گروه مرمت و احیاء بناها و بافت‌های تاریخی، د‌‌انشکد‌‌ۀ حفاظت و مرمت، د‌‌انشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران Nima Valibeig نیما ولی بیگ n.valibeig@aui.ac.ir 1003194753284600173 1003194753284600173 Yes Associate Professor, Architectural and Urban Conservation Department, Restoration and Conservation Faculty, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran دانشیار، گروه مرمت بناها و بافت‌های تاریخی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، ایران