fa احیای چه چیز؟ بازخوانی مفهوم مرمت بر اساس رویکرد نوین به فضا تخصصي Special پژوهشي Original Research Article <div style="text-align: justify;">پس از 60 سال آموزش شهرسازی در دانشگاه‌های ایران و ۵۵ سال برنامه‌ریزی متمرکز دولت برای شهرها در قالب طرح‌های جامع شهری، که آنها را به یک شکل درآورده، در حالی‌که قریب دوسوم جمعیت کشور در شهرها زندگی می‌کند، رضایتمندی از زندگی شهری بسیار پایین است. در اولین طرح جامع مصوب تهران که در سال ۱۳۴۸ توسط &laquo;ویکتور گروئن&raquo; تهیه شد، ردپای تقلیل کلیت شهر به چیدمان ساختمان‌ها و چاره‌جویی برای جایابی آنها هویداست. چند دهه پس از تسخیر شهرهای ایران به‌دست مدرنیست‌های غربی تلاش‌ها برای مرمت &laquo;پاره‌های آسیب‌دیدۀ&raquo; شهرها آغاز شد. مفهوم مرمت، مجدداً با تقلید از غرب که شهرهای خودشان نیز از شهرسازی مدرنیست آسیب‌دیده بود، تعریف شد. در جهان‌بینی مدرنیست بر خلاف نگاه سیستمی و کل‌نگر، آنچه اصالت دارد جزء است و این روند هر چه بتواند به جزء کوچکتری که نهایت آن اتم است منتهی شود از دقت و اصالت بیشتری برخوردار است. در این دیدگاه تنها آنچه واقعی است که بتواند در مشاهدۀ ملموس و عینی اندازه‌گیری شود. برای این کار، سطوح مختلف مرمت اشیاء، ابنیه، بافت و شهر وضع شد. در همۀ اقسام این طبقه‌بندی &laquo;شیئیت&raquo; و &laquo;چیزبودگی&raquo; مقوله موضوع مرمت است. سازمان میراث فرهنگی ایران ضابطه‌هایی برای تعریف، حفاظت و مداخله در مقولات قابل مرمت بافت‌های باارزش شهری تدوین کرد که وجه مشترک آنها کالبد است. ولی همۀ آنها در این ویژگی که همچنان شهر را به‌مثابه امر واقع و بیرونی مورد توجه قرار می‌دادند، مشترک هستند. تکامل و افزایش لایه‌های شناخت شهر یا حتی ابعاد مداخله در شهر نمی‌تواند جایگزین لایۀ ادراکی شهر که از تفسیر ناظر در مواجهه با شهر به‌دست می‌آید، گردد. لذا افزودن بر لایه‌های شناخت شهر و تقویت داده‌های پایه، جبران خطا در شناخت شهر را نمی‌کند. بنابراین مرمت با رویکرد کالبدمحور و با تکیه‌بر ابعاد، شکل و کارکردهای پیشین کالبد، فارغ از ارزش‌ها و زمینه‌های معنایی آن، چگونه می‌تواند موجودیت و پویایی مکان را حفاظت کند؟&nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">Despite 60 years of urban planning education in Iranian universities and 55 years of centralized government planning for cities based on comprehensive urban plans, which brings uniformity to all, there is a lack of satisfaction among almost two-thirds of the population in cities. Traces of reducing the city to a building layout and seeking a solution about their arrangement are evident in the first approved master design of the city, created by &ldquo;Victor Gruen&rdquo; in 1969. Restoration efforts in the &ldquo;damaged parts&rdquo; of Iranian cities started a few decades after Western modernists dominated the cities. Redefining restoration was done in imitation of the West, whose own cities were damaged by modernist urbanization. Contrary to the systemic and holistic view, originality in the modernist worldview is an element. This process is more precise and original if it can lead to a smaller element, which is ultimately the atom. According to this perspective, only things that are tangible and observable can be quantified as real. Based on this perspective, different degrees of restoration of objects, buildings, textures, and the city have been defined. &ldquo;Objectivity&rdquo; and &ldquo;thingness&rdquo; are the themes of restoration in all degrees of this classification. The Cultural Heritage Organization of Iran developed restoration guidelines for identifying, defending, and interfering in valuable urban textures. The common features of all guidelines are the importance of the architectural form and the emphasis on the city as a real and external object. The perceptual layer of the city, which is derived from the observer&rsquo;s interpretation when facing the city, cannot be replaced by the evolution and expansion of layers of knowledge about the city or even the dimensions of intervention in the city. As a result, improving fundamental data and adding more layers contributing to city knowledge cannot make up for mistakes made concerning city knowledge. Therefore, how can restoration preserve the place&rsquo;s existence and dynamism if it is based on an architectural form-centered approach and depends on the architectural form&rsquo;s proportions, shape, and historical functions while ignoring values, and semantic textures?</div> مرمت, احیاء, بازآفرینی, کالبدمحور, مکان, منظر. Restoration, Revitalization, Re-creation, Architectural form -centered place, Landscape. 6 11 http://jors-sj.com/browse.php?a_code=A-10-1-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Amir Mansouri سیدامیر منصوری amansoor@ut.ac.ir 100319475328460052 100319475328460052 Yes Associate Professor, Faculty of Architecture, College of Fine Arts, University of Tehran, Iran دانشیارگروه معماری منظر، دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران