fa حیات اقتصادی و بازرگانی نجف‌آباد از صفویه تا قاجار عمومى General مطالعه موردی Case Study <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span b="" mitra="" style="font-family:">نجف‌آباد از شهرهای برنامه‌ریزی‌شده دوره صفوی است که در پیوند با سیاست‌های اقتصادی و امنیتیِ اصفهان شکل گرفت و به‌تدریج در شمار کانون‌های تولید و مبادله در حوزه پیرامونی پایتخت صفوی قرار گرفت. مسئله اصلی این پژوهش، تبیین مؤلفه‌های سازنده ساختار اقتصادی نجف‌آباد و چگونگی تعامل آن با نظام اقتصادی اصفهان از دوره صفویه تا قاجار است. پژوهش حاضر با هدف پاسخ‌گویی به این پرسش، با روش تاریخی ـ تحلیلی و بر پایه داده‌های حاصل از منابع کتابخانه‌ای، سفرنامه‌ها، متون تاریخی و گزارش‌های محلی انجام شده است.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span b="" mitra="" style="font-family:">یافته‌ها نشان می‌دهد که اقتصاد نجف‌آباد، اگرچه بر باغداری و دامداری استوار بود، در عمل برآیندِ پیوندی پویا میان تولیدات کشاورزی، صنایع تبدیلی، پیشه‌های شهری و مبادلات بازارمحور به‌شمار می‌رفت. در این میان، زیرساخت‌های آبی، به‌ویژه شبکه قنوات، در گسترش تولید و پایداری معیشت نقشی اساسی داشتند و صنایع تبدیلی، به‌ویژه عصارخانه‌ها و آسیاب‌ها، با تبدیل مواد خام به کالاهای دارای ارزش افزوده، زمینه پیوند اقتصاد محلی با شبکه مبادلات منطقه‌ای را فراهم می‌کردند. همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهد که اقتصاد نجف‌آباد در تعامل مستمر با اصفهان شکل گرفت؛ تعاملی که از یک‌سو بیانگر وابستگی کارکردی این شهر به مرکز و از سوی دیگر نشان‌دهنده نقش مؤثر آن در تأمین کالا و گردش اقتصادی منطقه بود. در مجموع، نجف‌آباد در فاصله صفویه تا قاجار، نه صرفاً به‌عنوان سکونتگاهی کشاورزی، بلکه به‌مثابه شهری با اقتصادی چندوجهی و متکی بر پیوند تولید، فرآوری و مبادله تکوین یافت و جایگاه خود را در نظام اقتصادی ناحیه‌ای تثبیت کرد.</span></span></span></span></span><br> <br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Najafabad is one of the planned towns established during the Safavid period in connection with the economic and security policies of Isfahan. It gradually developed into a major center of production and exchange within the hinterland of the Safavid capital. This study seeks to identify the principal components of Najafabad&rsquo;s economic structure and to examine its interaction with the economic system of Isfahan from the Safavid to the Qajar period. Employing a historical-analytical approach, the research draws upon documentary evidence from library sources, travel accounts, historical chronicles, and local records.</span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The findings indicate that although Najafabad&rsquo;s economy was primarily based on horticulture and animal husbandry, it was in fact shaped by a dynamic interplay between agricultural production, processing industries, urban crafts, and market-oriented exchange. Water infrastructure, particularly the qanat system, played a crucial role in expanding agricultural production and sustaining local livelihoods. In addition, processing industries&mdash;especially oil presses and watermills&mdash;added value to raw agricultural products and facilitated the integration of the local economy into regional exchange networks. The study further demonstrates that Najafabad&rsquo;s economy evolved through sustained interaction with Isfahan. This relationship reflected both the town&rsquo;s functional dependence on the regional center and its significant contribution to the provision of goods and the circulation of economic activity across the region. Overall, from the Safavid through the Qajar period, Najafabad developed not merely as an agricultural settlement but as an urban center with a diversified economy founded on the interconnected processes of production, processing, and exchange, thereby consolidating its position within the regional economic system.</span></span><br> &nbsp; نجف‌آباد, تاریخ اقتصاد , صفویه, قاجار Economic History, Safavid Period, Qajar Period, Najafabad.a 0 0 http://jors-sj.com/browse.php?a_code=A-10-156-1&slc_lang=fa&sid=1 neda hojati ندا حجتی ndhojati@gmail.com 10031947532846001037 10031947532846001037 Yes Department of Architecture, Faculty of Architecture and Art, Kashan University, Iran گروه معماری، دانشکدۀ معماری و هنر، دانشگاه کاشان، ایران Mehdi Momtahen مهدی ممتحن 10031947532846001038 10031947532846001038 No Department of Architecture, Faculty of Architecture and Art, Kashan University, Iran گروه معماری، دانشکدۀ معماری و هنر، دانشگاه کاشان، ایران Ali Omranipour علی عمرانی پور a.omrani@ut.ac.ir 10031947532846001039 10031947532846001039 No Department of Architecture, School of Architecture, College of Fine Arts, University of Tehran, Iran گروه معماری، دانشکدۀ معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران