دانشگاه علم و صنعت ایران، saleh.shokouhi@gmail.com
چکیده: (18 مشاهده)
شهرسازان (برنامهریزان و طراحان شهری و منطقهای) برای استفادهی شهروندان از زمینهای خودشان حکم صادر میکنند. یک طرح شهرسازی (مثلا یک طرح تفصیلی) ممکن است کاربری زمین را مشخص کند، یعنی بگوید در یک قطعه زمین مشخص چه فعالیتی میتواند صورت بگیرد و چه کارهایی نباید بشود. طرحهای شهرسازی معمولا برای تراکم، سطح اشغال، تعداد طبقات، ارتفاع بنا، ابعاد و موقعیت نورگیر، تعداد پارکینگ مورد نیاز و گاهی حتی شیب رمپ پارکینگ ضابطه تعیین میکنند. پرسش این است که چه کسی به شهرسازان اجازه داده است که برای مردم تصمیم بگیرند؟ آیا مردم نسبت به املاک خود تسلط ندارند؟ اگر شهرسازان این اجازه را دارند، تا چه حد میتوانند پیش بروند؟ مثلا آیا شهرسازان اجازه دارند ابعاد اتاق خواب را هم مشخص کنند؟ آیا مثلا میتوانند رنگ کاغذ دیواری درون خانه را مشخص کنند؟ رنگ نمای بیرون از خانه را چطور؟ این اجازهی مداخله، یا به بیان بهتر «مشروعیت» اظهار نظر برای املاک دیگران چطور برای شهرسازان ایجاد شده و مبنای آن چیست؟
شهریور ماه سال 1403، مالک یکی از خانههای نسبتا تاریخی (دورهی پهلوی دوم) در شهر تهران تصمیم گرفت نمای خانهی خود را صورتی کنند. این خانه که بعدها به «خانهی پلنگ صورتی» مشهور شد، در خیابان طالقانی تهران، بحثهای دامنهداری را در محافل تخصصی ایجاد کرد. آیا مالک ساختمان حق دارد نمای خانهی خودش را به میل خودش رنگ کند؟ آیا دیگران (مثلا عابران یا همسایگان) حقی نسبت به این خانه دارند؟ آیا شهرسازان، یا مدیران شهری، حق دارند در خصوص رنگ این پلاک دستوری صادر کنند، یا حتی توصیهای ارائه کنند؟ عدهای از متخصصان معتقد بودند که شهرداری باید مالک را وادارد تا به بافت اطراف احترام بیشتری بگذارد و حقوق عمومی را که بر این فضا مترتب است در نظر بگیرد. تغییر رنگ نمای یک خانه به معنای تغییر منظر خیابان است و چنین کاری نمیتواند صرفا در ید قدرت مالک یک خانه باشد. گروهی دیگر معتقد بودند که باید به آزادی و سلیقهی فردی مالک احترام گذاشت و حتی اگر این بنا به نظر شهرسازان یا مدیران شهری زشت و بیربط به بافت اطراف شده باشد، کسی اجازه ندارد در خصوص رنگ خانهی دیگران اجباری ایجاد کند.
شهریور ماه سال 1403، مالک یکی از خانههای نسبتا تاریخی (دورهی پهلوی دوم) در شهر تهران تصمیم گرفت نمای خانهی خود را صورتی کنند. این خانه که بعدها به «خانهی پلنگ صورتی» مشهور شد، در خیابان طالقانی تهران، بحثهای دامنهداری را در محافل تخصصی ایجاد کرد. آیا مالک ساختمان حق دارد نمای خانهی خودش را به میل خودش رنگ کند؟ آیا دیگران (مثلا عابران یا همسایگان) حقی نسبت به این خانه دارند؟ آیا شهرسازان، یا مدیران شهری، حق دارند در خصوص رنگ این پلاک دستوری صادر کنند، یا حتی توصیهای ارائه کنند؟ عدهای از متخصصان معتقد بودند که شهرداری باید مالک را وادارد تا به بافت اطراف احترام بیشتری بگذارد و حقوق عمومی را که بر این فضا مترتب است در نظر بگیرد. تغییر رنگ نمای یک خانه به معنای تغییر منظر خیابان است و چنین کاری نمیتواند صرفا در ید قدرت مالک یک خانه باشد. گروهی دیگر معتقد بودند که باید به آزادی و سلیقهی فردی مالک احترام گذاشت و حتی اگر این بنا به نظر شهرسازان یا مدیران شهری زشت و بیربط به بافت اطراف شده باشد، کسی اجازه ندارد در خصوص رنگ خانهی دیگران اجباری ایجاد کند.
شمارهی مقاله: 1
سرمقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
نقطه نظر/ سرمقاله
دریافت: 1404/11/26 | پذیرش: 1404/9/1 | انتشار: 1404/11/26
دریافت: 1404/11/26 | پذیرش: 1404/9/1 | انتشار: 1404/11/26
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |