Journal of Revitalization School

fa خوانش منظرشهری حاصل از توسعه معاصر در خوزستان با تاکید بر مدل مفهومی مکان و سازمان فضایی؛ نمونه موردی: بندر امام‌خمینی(ره) Urban Landscape Reading of Contemporary Development in Khuzestan Based on the Conceptual Model of Place and Spatial Organization: A Case Study of Bandar Imam Khomeini تخصصي Special مطالعه موردی Case Study توسعه شهری معاصر در استان خوزستان در طول یک صد سال گذشته، عمدتاً متاثر از توسعه صنعتی و اقتصادی منطقه صورت گرفته است که این امر امروزه به ایجاد چالش‌های گستردهایی برای شهرهای خوزستان مانند حاشیه‌نشینی، نابرابری اجتماعی، زوال محیط زیست، و فقدان هویت شهری، و به طور کلی تحقق نیافتن کیفیت «مکان» در این شهرها شده است. با در نظر گرفتن این امر، پژوهش حاضر میکوشد از طریق خوانش منظر شهری بندر امام خمینی، تاثیرات حاصل از عدم شکل‌گیری «مکان» در سازمان فضایی این شهر را مورد مطالعه قرار دهد. سوال اصلی این پژوهش از این قرار است که: عدم تبدیل شدن بندر امام خمینی به یک مکان شهری چگونه در منظر شهری حاصل از سازمان فضایی آن متجلی شده است؟ همچنین پژوهش حاضر بر این فرضیه استوار است که: توسعه صنعت محور، اقتصاد پایه و همچنین بی‌توجهی به ابعاد مکان، منجر به بازتاب عدم مکان‌مندی شهر در منظر شهری آن شده است. این پژوهش کیفی با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده و داده‌ها از طریق مشاهده میدانی، مصاحبه ساختار نیافته با شهروندان و مدیران شهری، و همچنین روش کتابخانه و مطالعه اسنادی جمع‌آوری شده‌اند. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل مفهومی مکان و نظریه سازمان فضایی صورت گرفته است. یافتههای این پژوهش نشان داد که اجزای تشکیل دهنده سازمان فضایی شهر به دلیل تسلط فعالیتهای صنعتی و شبکه‌های ترانزیتی فاقد پیوندی معنادار با بستر طبیعی محیطاند و به شکلی بی هویت، گسسته، نا متوازن و بی توجه به مقیاس انسانی شکل گرفتهاند و عمدتا بر مبنای ملزومات توسعه صنعتی طراحی شدهاند؛ به همین دلیل فاقد جنبههای معنادار ارزشمند برای شهرونداناند.   Contemporary urban development in Khuzestan Province over the past century has been largely influenced by the industrial and economic growth of the region. This has led to extensive challenges for the cities of Khuzestan, such as informal settlements, social inequality, environmental degradation, lack of urban identity, and, more generally, the failure to achieve the quality of “place” in these cities. In this context, the present study seeks, through an analysis of the urban landscape of Bandar Imam Khomeini, to examine the effects of the absence of “place” within the spatial organization of the city. The main research question is: How has the failure of Bandar Imam Khomeini in being an urban place manifested in the urban landscape arising from its spatial organization? The study is based on the hypothesis that industry-driven development, a resource-based economy, and neglect of the dimensions of place have led to the reflection of the city’s placelessness in its urban landscape. This qualitative research was conducted using a descriptive-analytical method. Data were collected through field observations, unstructured interviews with citizens and urban managers, and library and document studies. Data analysis was carried out using the conceptual model of place and the theory of spatial organization. The findings indicate that the components forming the city’s spatial organization, due to the dominance of industrial activities and transit networks, lack meaningful connections with the natural environment and have been shaped in an identity-less, fragmented, and unbalanced manner that ignores the human scale. These components have been primarily designed according to industrial development requirements, and therefore, they lack significant and valuable aspects for the city’s inhabitants. منظر شهری, مکان, سازمان فضایی, توسعه شهری معاصر, بندر امام خمینی, خوزستان Urban Landscape, Spatial Organization, Contemporary Urban Development, Imam Khomeini Port-City, Khuzestan 64 75 http://jors-sj.com/browse.php?a_code=A-10-106-1&slc_lang=fa&sid=1 Amin Maghsoudi امین مقصودی amin.maghsudi@ut.ac.ir Yes گروه معماری منظر، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران Somaye Sabouri سمیه صبوری sabouri.somayeh@ut.ac.ir No گروه معماری منظر، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران