Journal of Revitalization School

fa ارزیابی نقش ذینفعان در سیاست‌گذاری شهری برمبنای حکمروایی خوب شهر Evaluating the Role of Stakeholders in Urban Policy-Making Based on Good Urban Governance (A Case Study of the Development Plan of Camp B in Bandar Imam Khomeini) تخصصي Special پژوهشي Original Research Article در سال‌های اخیر، ناکارآمدی طرح‌های توسعه شهری، به‌ویژه در مناطق حاشیه‌نشین، ناشی از غیبت مشارکت موثر ذینفعان و تصمیم‌گیری‌های یک جانبه نهادهای بالادست و دارای قدرت بوده است. پروژه طرح توسعه کمپ  B(محله صباغان) در بندرامام‌خمینی نمونه‌ای بارز از سیاست‌گذاری بالا به پایین است که با هدف ساماندهی سکونتگاه‌های غیررسمی این محله توسط بنیاد مسکن طراحی شد اما در ادامه نتوانست موجب ارتقای کیفیت زندگی ساکنان محله شود. این پژوهش با هدف تحلیل نقش و جایگاه ذینفعان در فرآیند سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی این پروژه، از چارچوب چرخه سیاست‌گذاری عمومی (در پنج مرحله) و ماتریس قدرت-علاقه‌مندی برای طبقه‌بندی و ارزیابی گروه‌های بازیگر استفاده کرده و تحلیل می‌کند که نقش آفرینی گروه‌های ذینفع در هر مرحله به چه میزان بوده، چه عواملی سبب تغییر نقش و جایگاه آنان شده و تغییر در ساختار تعامل میان بازیگران چه پیامدهای را در پی داشته است. روش تحقیق کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوا و مطالعه موردی بوده و جمع‌آوری داده‌ها از طریق مصاحبه با بازیگران کلیدی، تحلیل اسناد رسمی و مشاهده میدانی صورت گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که بنیاد مسکن تحت نظارت نهادهای بالادست به‌عنوان بازیگر کلیدی و انحصارگرا، با حذف یا تضعیف نقش سایر ذینفعان همچون شهرداری، نهادهای محلی، دانشگاه‌ها و ساکنان از فرایند تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری و اجرا، موجب بروز آسیب در چهار بعد نهادی، اقتصادی، اجتماعی-روانی و کالبدی-فضایی شده است. این پیامدها شامل تمرکز قدرت، بی‌اعتمادی و فقدان حس تعلق، چرخش از عدالت اجتماعی به سودمحوری، و ناهماهنگی در طراحی و اجرا می‌شود. ماتریس قدرت-علاقه‌مندی نیز بیانگر گسست جدی بین قدرت رسمی و نیازهای واقعی جامعه محلی است. در مجموع، فقدان ساختارهای حکمروایی چندسطحی و تعامل میان‌بخشی موثر، از عوامل اصلی شکست این پروژه توسعه‌ای بوده‌اند.   In recent years, the ineffectiveness of urban development plans, particularly in marginalized areas, has stemmed from the absence of effective stakeholder participation and the unilateral decision-making of powerful institutions. The Camp B (Sabbaghan Neighborhood) development project in Bandar Imam Khomeini is a prime example of such a top-down policy-making approach. Although designed by the Housing Foundation to organize the area's informal settlements, the project ultimately failed to improve the quality of life for its residents. This research aims to analyze the role and position of stakeholders throughout the policy-making and planning process of this project. To do so, it utilizes a public policy cycle framework (in five stages) and a power-interest matrix to classify and evaluate the actor groups involved. The roles of stakeholder groups at each stage are assessed, and the factors that led to changes in their roles and positions, along with the implications of altered interactive structures among the actors, are analyzed. The research methodology is qualitative, based on content analysis and a case study approach. Data was collected through interviews with key actors, analysis of official documents, and field observations. Findings indicate that the housing foundation, acting as a key and monopolistic player under the supervision of higher-level institutions, marginalized or eliminated the roles of other stakeholders -including the municipality, local organizations, universities, and residents-from the decision-making and implementation processes. This exclusion led to significant damage across four dimensions: institutional, economic, socio-psychological, and physical-spatial. These consequences include the centralization of power, a lack of trust and a sense of belonging, a shift from social justice to profit-driven motives, and incoherence in design and implementation. The power-interest matrix also reveals a serious disconnect between formal power and the actual needs of the local community. Overall, the lack of multi-level governance structures and effective inter-sectoral interaction were the main factors behind the failure of this development project.   سیاست‌گذاری شهری, حکمروایی مشارکتی, ذینفعان, قدرت, کمپ B. Urban Policy-Making, Participatory Governance, Stakeholders, Power, Camp B 76 85 http://jors-sj.com/browse.php?a_code=A-10-104-1&slc_lang=fa&sid=1 Parichehr Saboonchi پریچهر صابونچی parichehr.saboonchi90@gmail.com Yes Vahid Rafiei وحید رفیعی دهاقانی vahid.rafiei@ut.ac.ir No گروه معماری منظر، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران