دوره 4، شماره 10 - ( 3-1405 )
جلد 4 شماره 10 صفحات 0-0 |
برگشت به فهرست نسخه ها
گروه معماری منظر، دانشکدۀ معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران، تهران، خیابان آزادی، خیابان دکتر قریب، شماره 23
چکیده: (1072 مشاهده)
مسکن نه یک نیاز مادی صرف، که مایه تشکیل خانواده و اسباب رشد اجتماعی انسان است. قانون اساسی ایران در اصل ۳۱، همه ملت را صاحب حق مسکن شناخته و دولت را به تأمین آن موظف کرده است. در حالی که مرور نتایج دولت در انجام وظیفه قانونی خود برای خانه‌دارشدن هموطنان از شکست آن حکایت می‌کند. نسبت مالکیت مسکن در سال ۱۴۰۴ در کل کشور در حدود ۶۴ درصد و در تهران در حدود ۵۱ درصد بوده است. سهم هزینه مسکن در سبد خانوار تهرانی ۵۹.۹ درصد و میانگین کشوری ۴۳.۷ درصد است. بیش از نیمی از ساکنان شهرها و روستاها به دلیل ناپایداری خانه‌های خود و توقف نوسازی در برابر زلزله با خطر مرگ روبرو هستند. تقاضای مسکن خانوارهای کشور با ۲۵ میلیون نفر جمعیت در سال ۱۳۵۷ بیش از ۴۲ درصد و در سال ۱۴۰۴ با ۹۰ میلیون نفر در همان حدود است. دو طرح جامع مسکن، دهها برنامه توسعه ملی و شهری به مسئله مسکن پرداخته‌اند که نتیجه آن وضعیت امروز است. مسئله مسکن در ایران، به دلیل اهمیت آن در فرایند توسعه و شکست‌های پی‌درپی، باید با ساختارشکنی در تبیین مسئله و شیوه‌های مواجهه با آن بازخوانی شود.
برنامه‌های توسعه و طرح‌های جامع مسکن در تعریف مسئله مسکن و مؤلفه‌های مؤثر آن خطاهای بزرگ علمی صورت داده و راه‌حل‌های مسئله در همه حال به مدیریت زمین یا سرمایه ساخت تقلیل یافته است. گریز از تصریح هدف روش غیرعلمی و تک‌بعدی در شناخت مسئله و کارشناسان ثابت تهیه‌کننده برنامه سه ویژگی برنامه‌های مدیریت مسکن کشور بود که ناموفق ماند. ۱۲ سرفصل مغفول در نظام برنامه‌ریزی مسکن ایران را میتوان به شرح ذیل مورد توجه قرار داد تا در برنامه‌های آتی مبنای اصلاح رویکرد برنامه قرار گیرند : ۱. برنامه آمایش سرزمین، ۲. برنامه توسعه شهری (طرح جامع)، ۳. الگوی واحد مسکونی، ۴. الگوی مجنمع مسکونی، ۵. نظام شهری مسکن، ۶. تولید صنعتی ساختمان، ۷. درآمد دولت و قیمت مسکن، ۸. تولید صنعتی مصالح، ۹. تشتت آمار و پایگاه داده‌ها، ۱۰. نسبت با برنامه‌های بالادست و مرتبط، ۱۱. خانه‌های خالی، خانه‌های دوم و خانه‌های سرمایه‌ای، ۱۲. ظرفیت های بافت فرسوده.
برنامه‌های توسعه و طرح‌های جامع مسکن در تعریف مسئله مسکن و مؤلفه‌های مؤثر آن خطاهای بزرگ علمی صورت داده و راه‌حل‌های مسئله در همه حال به مدیریت زمین یا سرمایه ساخت تقلیل یافته است. گریز از تصریح هدف روش غیرعلمی و تک‌بعدی در شناخت مسئله و کارشناسان ثابت تهیه‌کننده برنامه سه ویژگی برنامه‌های مدیریت مسکن کشور بود که ناموفق ماند. ۱۲ سرفصل مغفول در نظام برنامه‌ریزی مسکن ایران را میتوان به شرح ذیل مورد توجه قرار داد تا در برنامه‌های آتی مبنای اصلاح رویکرد برنامه قرار گیرند : ۱. برنامه آمایش سرزمین، ۲. برنامه توسعه شهری (طرح جامع)، ۳. الگوی واحد مسکونی، ۴. الگوی مجنمع مسکونی، ۵. نظام شهری مسکن، ۶. تولید صنعتی ساختمان، ۷. درآمد دولت و قیمت مسکن، ۸. تولید صنعتی مصالح، ۹. تشتت آمار و پایگاه داده‌ها، ۱۰. نسبت با برنامه‌های بالادست و مرتبط، ۱۱. خانه‌های خالی، خانه‌های دوم و خانه‌های سرمایه‌ای، ۱۲. ظرفیت های بافت فرسوده.
شماره‌ی مقاله: 2
فهرست منابع
1. ۴۳ درصد خانوارهای شهری فاقد مسکن ملکی هستند. (1400). تین نیوز. بازیابی شده در 24/02/1405، https://www.tinn.ir/fa/tiny/news-239153
2. استقبال مردم از طرح مسکن استیجاری دولت. (1404). ایرنا. بایابی شده در 24/02/1405، https://irna.ir/xjWsWQ
3. شکاف بزرگ مسکن؛ کدام استان‌ها صاحبخانه‌اند و کدام‌ها مستأجر؟. (1405). اکو ایران. بازیابی شده در 23/02/1405، https://ecoiran.com/fa/tiny/news-134357
4. افزایش سقف وام ودیعه؛ مُسکن موقت برای بحران مزمن اجاره؟/ سهم هزینه مسکن در سبد خانوارهای تهران به مرز ۷۰ درصد رسید. (1405). خبر آنلاین. بازیابی شده در 23/02/1405، khabaronline.ir/xpR7x
5. افتتاح حساب ۱۰۰ امام (ره)، بیانگر اهمیت محرومیت زدایی در جمهوری اسلامی. (1405). باشگاه خبرنگاران جوان. بازیابی شده در 23/02/1405، https://yjcnews.ir/00c4iY
6. انفجار قیمت مسکن! بررسی نمودار 47 ساله (1357 تا 1404). (1404). دلتا بلاگ. بازیابی شده در 23/02/1405، https://delta.ir/blogg/news/house-price-increase/
7. بررسی دلایل کمبود تولید مسکن در مجلس/ ۸ میلیون واحد مسکونی در کشور کم داریم. (1403). اقتصاد آنلاین. بایابی شده در 24/02/1405، https://www.eghtesadonline.com/008TH1
8. برنامه پنجساله هفتم توسعه. (1403). مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.
9. برنامه پنجساله یکم توسعه. (1368). مرکز پژوهشهای مجلش شورای اسلامی.
10. بیش از نیمی از جمعیت کشور مستاجر هستند. (1402). اعتماد. بازیابی شده در 24/02/1405، https://www.etemadonline.com/tiny/news-606200
11. تابلوی جدید تقاضای مسکن. (1398). دنیای اقتصاد. بازیابی شده در 23/02/1405، https://donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3560766
12. جمعیت شهرنشین دنیا ۵۰درصد؛ در ایران بیش از ۷۰ درصد. (1395). خبر آنلاین. بازیابی شده در 24/02/1405، khabaronline.ir/x7gkh
13. دوره انتظار برای خانه‌دارشدن به ۳ تا ۵ دهه رسید. (1404). دنیای اقتصاد. بازیابی شده در 25/02/1405، https://donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-4249453
14. دوره انتظار خرید مسکن بیش از 150 سال طول می‌کشد/ ادامه دور زدن قانون از سوی بانک‌ها. (1403). اقتصاد نیوز. بازیابی شده در 24/02/1405، https://www.eghtesadnews.com/fa/tiny/news-678640
15. سهم چشمگیر مسکن در سبد هزینه خانوارهای شهری/ سقوط مستاجران از پله‌های طبقه متوسط. (1405). دنیای اقتصاد. بازیابی شده در 23/02/1405، https://donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-4264845
16. سوداگری؛ سوهان عمر مفید ساختمان‌ها در ایران. (1396). اقتصاد آنلاین. بازیابی شده در 24/02/1405، https://www.eghtesadonline.com/000p6v
17. سیاست گذاری های کلان دولت ها در بازار مسکن. (1395). پیام ساختمان. بازیابی شده در 23/02/1405.
18. طرح جامع مسکن. (1393). مهندسان مشاور هفت شهر آریا؛ وزارت راه و شهرسازی.
19. طرح جامع مسکن، سند تحلیلی: جمع‌بندی مطالعات. (1386). بازیابی شده در 23/02/1405، https://haftshahraria.com/wp-content/uploads/2024/04/Tarh-Jame-Maskan.pdf
20. قانون اساسی جمهوری اسالمی ایران. (1385). مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.
21. قانون مدنی ایران. (1307). مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.
22. قانون واگذاری اراضی موات شهری و مقررات دولتی در باب زمین. (1392). پرتال امام خمینی. بازیابی شده در 23/02/1405.
23. ماجرای خارج از محدوده و آلونک‌نشین‌ها. (1388). دنیای اقتصاد. بایابی شده در 22/02/1405.
24. مخلص، فرنوش. (1404). بافت فرسوده در برنامه‌های توسعه تهران. مکتب نقد نظر. 1(2)، 16-21.
25. مشهودی، سهراب. (1402). گزارشی از نشست شهرسازی روی آب، برگزار کننده، گالری نظرگاه، کد مطلب: ۱۴۵۷۶، تاریخ انتشار: 9 شهریور 1402. قابل دسترس در: https://nazaronline.ir/14576
26. مرکز آمار. (1404). گزارش شاخص قیمت‌ها در پاییز 1404.
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |