Journal of Revitalization School

fa بیست سال بعد: بازاندیشی در نوسازی متوازن بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شهری Twenty Years Later: Rethinking the Balanced Renewal of Deteriorated and Dysfunctional Urban Fabrics عمومى General مطالعه موردی Case Study بیست سال پیش، مسئله بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شهری عمدتاً به‌مثابه مسئله‌ای ناشی از فرسودگی کالبدی صورت‌بندی می‌شد. ساختمان‌ها فرسوده شده بودند، زیرساخت‌ها عمر خود را سپری کرده بودند، فضاهای عمومی کیفیت خود را از دست داده بودند و محیط‌های شهری به‌تدریج توانایی خود را برای پشتیبانی از زندگی اجتماعی و اقتصادی ساکنان از دست می‌دادند. بنابراین، پاسخ غالب نیز نسبتاً روشن به نظر می‌رسید: شناسایی بافت‌های فرسوده و ناکارآمد، تهیه طرح‌های نوسازی، بسیج منابع عمومی و خصوصی، بازسازی کالبد و بازگرداندن محدوده به وضعیتی که با معیارهای معاصر شهرسازی سازگار تلقی می‌شد. بااین‌حال، تجربه دو دهه گذشته نشان داده است که فرسودگی و ناکارآمدی صرفاً یک وضعیت کالبدی نیست و نوسازی نیز صرفاً فرایندی برای ساخت‌وساز نیست. تداوم بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شهری، علی‌رغم طرح‌ها، سیاست‌ها، پروژه‌ها و سرمایه‌گذاری‌های متعدد، ما را ناگزیر می‌کند که مبانی فکری خود درباره نوسازی شهری را دوباره بررسی کنیم. پرسش اصلی دیگر صرفاً این نیست که چگونه باید بافت‌های فرسوده و ناکارآمد را نوسازی کرد؛ بلکه این است که: وقتی عوامل فرسودگی و ناکارآمدی هم‌زمان کالبدی، اجتماعی، اقتصادی، نهادی، فرهنگی و فضایی هستند، اساساً نوسازی به چه معناست؟ <div><div id="ftn1"></div></div> Twenty years ago, the challenge of deteriorated and dysfunctional urban fabrics was predominantly conceptualized as an issue of physical decay. Buildings had degraded, infrastructures had exceeded their operational lifespans, public spaces had deteriorated in quality, and urban environments were progressively losing their capacity to sustain the socioeconomic vitality of their inhabitants. Consequently, the prevailing response appeared relatively straightforward: identifying these deteriorated and dysfunctional areas, formulating renewal plans, mobilizing public and private resources, reconstructing the physical environment, and restoring the affected zones to a state aligned with contemporary urban planning standards. Nevertheless, the experience of the past two decades demonstrates that urban decay and dysfunction are not exclusively physical conditions, just as urban renewal transcends mere construction processes. The persistence of deteriorated and dysfunctional urban fabrics—despite a multitude of plans, policies, projects, and investments—necessitates a critical reassessment of the theoretical foundations underpinning urban renewal. The fundamental question is no longer merely how to renew these areas, but rather: when the drivers of decay and dysfunction are concurrently physical, social, economic, institutional, cultural, and spatial, what does renewal fundamentally mean? <div><div id="ftn1"></div></div> نوسازی, بافت فرسوده, ناکارآمدی شهری Renovation, dilapidated texture, urban inefficiency 0 0 http://jors-sj.com/browse.php?a_code=A-10-63-2&slc_lang=fa&sid=1 alireza andalib علیرضا عندلیب a.andalib@ srb.iau.ir 10031947532846001021 10031947532846001021 Yes Associate Professor, Department of Urban Planning, Science and Research Branch, Islamic Azad University. دانشیار گروه شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات